مهارتهای رشدی درکودکان فارسی زبان
الف-كمك به كودك براي دستيابي به حداكثرقابليت رشدي ممكن
ب-ارايه درمان به موقع ومناسب
ج-مراقبت وراهبري درماني كودكان بانيازهاي ويژه
رشدكودك متاثرازعوامل ژنتيكي ومحيطي است.لازمه دستيابي به رشدمطلوب،مطابقت شرايط محيطي بانيازهاي جسمي و روحي كودك است واين نيزخودبه سن ومرحله رشدي وابسته مي باشد.
دردوران كودكي كسب مهارتهاي لازم درهريك ازحيطه هاي رشدي،ازالگوهاي بسيارمشخصي تبعيت مي كندوتنهاممكن است ازنظرسرعت دستيابي به مهارتهابين كودكان طبيعي تفاوتهايي مشاهده گردد.براين اساس مي توان گفت كه كسب مهارتهاي رشدي ازتوالي مشخصي برخورداراست،يك سيرطولي رادنبال مي كندوبين كودكان ازلحاظ سرعت رشدتفاوتهايي وجوددارد. ترديدي نيست كه نقص درهريك ازمهازتهاي رشدي مي تواند ديگرقابليت هاي رشدي راتحت تاثيرقراردهد.براي مثال نقص شنوايي بركسب زبان وگفتار،مهارتهاي ارتباطي واجتماعي،و همچنين بررفتارتاثير مي گذارد.
اين مقاله كليه حيطه هاي اصلي رشديعني هفت بعد شنوايي، زبان دريافتي،زبان بياني،گفتار،شناخت،ارتباط اجتماعي و حركت رادركودكان ازبدو تولدتا6سالگي رادرنظرگرفته واين مهارتهارابه تفكيك 13گروه سني: بدوتولدتا3ماهگي،4تا6ماهگي ،7تا9ماهگي،10تا12ماهگي،13تا15ماهگي،16تا18ماهگي، 19تا24ماهگي،25تا30ماهگي،31تا36ماهگي،37تا42ماهگي،43تا48ماهگي،49تا60ماهگي،و61تا72ماهگي به صورت خلاصه بيان مي كند:
الف-حيطه رشدمهارتهاي شنوايي
بدوتولدتا3ماهگي
1-نسبت به صداهاآگاهي شنيداري دارد.
2-باشنيدن صدالبخند مي زند،سرش رابرمي گرداند،ساكت مي شود،به طورناگهاني ازجامي پرد.
3-باشنيدن صداهاي بلندواكنش نشان مي دهد.
4-نسبت به اصوات ناگهاني واكنش نشان مي دهد.
5-صداي مادرش رامي شناسدوباشنيدن صداي اوآرام شده وگريه اش قطع مي شود.
6-اصوات بم وآهنگين تاثيرآرام بخش براي اودارد.
7-اصوات زيرباعث سريعتر شدن واكنش هادراومي گردد.
8-باصداي گفتاري آشنامي شودوبه صداي انسان توجه نشان مي دهد.
9-باشنيدن صداي مادر،شروع به آواسازي مي كند.
10-باشنيدن صدا،چشمش رابه طرف آن حركت مي دهد.
11-ازاسباب بازيهاي صداساز خوشش مي آيد
12-به صداي موسيقي گوش مي دهد.
4تا6ماهگي
1-صدابرايش معنادار مي شود.
2-بادقت بيشتري به صداهاگوش مي دهد.
3-بامعناي اصوات آشنامي شود.مثلاگاهي اوقات به اسم خودعكس العمل نشان مي دهد.
4-جهت منبع صدا(افراد)راتشخيص مي دهد.
5-صداي مهربانانه راازصداي ناراحت وخشمگين تشخيص مي دهد و دربرابرهريك واكنشهاي خاصي نشان مي دهد.
6-باشنيدن صداي موسيقي شروع به آواسازي كرده وياگريه اش راقطع مي كند.
7-صداي افرادغريبه راازآشناتشخيص مي دهد.
8-باشنيدن صداي انسان لبخند مي زندياآواسازي مي كند.
9-به صداي مادرجساسيت بيشتري نشان مي دهدوباشنيدن صداي او بلافاصله برمي گردد.
10-درآزمون شنواييباشنيدن محركات صوتي ازفاصله 50سانتي به سمت عروسك برمي گردداماپاسخش باكمي تاخيرهمراه است.
11-برخي ازصداهاي شنيده راتكرار مي كند
7تا9ماهگي
1-جهت منبع صدارابه درستي تشخيص مي دهد.
2-ويژگيهاي زبرزنجيره اي گفتاريعني ديرش(مدت)،زيروبمي و شدت راازهم تشخيص مي دهد.
3-مدت زمان توجه شنيداري اوافزايش مي يابد.
4-سرش رابه سمت صداهاي آشنامي چرخاند،حتي زماني كه منبع صدارانمي بيند.
5-به صداي زنگ تلفن،صداي انسان،نام خودش،وجملاتي نظير"نه نه" و"باي باي"پاسخ مي دهد.
6-ازبازيهايي نظيرقايم موشك ودالي خوشش مي آيد.
7-وقتي نام باباوديگراعضاي خانواده رامي شنودبه چهره آنهانگاه مي كند.
8-وقتي مادرش به سمت اومي رودومي گويد"بيابغلم"دستش رابالا مي گيرد.
9-تعدازيادي ازعلايم وواژه هاي معمول رامي فهمد.
10تا12ماهگي
1-باتعدادكلمات بيشتري تداعي معنايي مي كند.
2-به صداي خودش وديگران گوش فرامي دهد.
3-جهت منبع صداراازفاصله دورتشخيص مي دهد.
4-صداي انسان رااز ديگر صداهاتشخيص مي دهد.
5-از گوش دادن به صداهاوكلمات خوشش مي آيد.
6-به شنيدن اصوات دورتراز محيط پيرامون خود علاقه نشان مي دهد.
7-گوش دادن به ترانه وسرودرادوست دارد.
8-مفهوم بيش از12كلمه راباشنيدن نام آنهامي شناسد.
13تا15ماهگي
1-به شنيدن صداي راديوياتلويزيون(آگهي هاي بازرگاني)علاقه نشان مي دهد.
2-قادر به فهم جملات ساده(ازطريق گوش دادن)مي باشد.مثلا"توپ بده"
3-حافظه شنوايي(به يادآوردن)يك آيتم درانتهاي عبارت ياجمله رادارد.
4-عبارات آشناراازيكديگرتمايز مي دهدو
5-دستورات يك مرحله اي رادرحين بازي انجام مي دهد.
16تا18ماهگي
1-عبارات بيشتري راازيكديگرتمايز مي دهد.
2-كلماتي راكه مي شنودفتقليدمي كند.
3-نام خودش رامي شناسد.
4-باشنيدن نام تصاوير آنها راشناسايي مي كندونشان مي دهد.
5-باشنيدن نام اشياآنهارانشان مي دهد.
19تا24ماهگي
1-حافظه شنوايي دوتايي رادارد.
2-انواع عبارات مختلف رامي فهمد(جملات خبري ودستوري).
3-به جملت توصيفي درمورديك شي ياتصويرپاسخ مي دهد.مثلا"پسري راكه شنامي كند نشون بده"
4-دستورات دوقسمتي مربوط به هم راانجام مي دهد.مثلا"توپ رابياربه من بده"
5-طبقه بندي مفاهيم رامي شناسد.
6-به داستانهاي كوتاه گوش مي دهد.
7-به سوالات بله ياخيرباتكان دادن سرپاسخ مي دهد.
25تا30ماهگي
1-گفته هاي طولاني تررامي فهمد.
2-ازفاصله دورگوش فرامي دهد.
3-به داستانهاي مصورباعلاقه گوش مي دهد.
4-وقتي صداي خوشايندي مي شنود،به آن نگاه مي كندياآنچه راشنيده بيان مي كند.
31تا36ماهگي
1-حافظه شنوايي سه تايي دارد.
2-توالي دودستور رابه ترتيب رعايت مي كند.
3-به داستان ازطريق ضبط صوت گوش مي دهد.
4-دستورات سه قسمتي راانجام مي دهد.
5-چندملودي وآهنگ مختلف رامي شناسد.
6-مي تواندجملات متشكل از5الي 7هجارابشنود وتقليدكند.
37تا42ماهگي
1-حافظه شنوايي اوبه5آيتم افزايش مي يابد.
2-توالي 3يابيش از3دستوررابه ترتيب رعايت مي كند.
3-يك داستان كوتاه رابازگويي مي كند.
4-ساختارهاي پيچيده تروطولاني ترزباني رامي فهمد.
5-يك جمله 6كلمه اي رادنبال مي كند.
43تا48ماهگي
1-دستورات پيچيده ترراانجام مي دهد.مثلا"مربع آبي رنگ بزرگ راپشت جعبه خالي بگذار"
2-به داستانهاي كوتاه گوش مي دهدوبه سوالات ساده درباره آن پاسخ مي دهد.
3-يك جمله 8كلمه اي رادنبال مي كند.
4-بهداستانهاي بلن گوش مي دهد.
5-دستورات4مرحله اي راانجام مي دهد.
6-جملات 9كلمه اي يا12هجايي راتقليد مي كند.
7-مي توانددوعددرابه ترتيب معكوس بيان كند.
8-مي تواند4عدد،حرف ياكلمه رابه يادبياورد.
9-به اكثرمطالبي كه درمهدكودك ياخانه گفته مي شود،گوش مي دهدوآنهارادرك مي كند.
49تا60ماهگي
1-به داستانهاعلاقه منداست.
2-باشنيدن نام پول آن رانشان مي دهد.
3-جملات 14هجايي راتقليد مي كند.
4-مي تواند5آيتم ياموضوع ازيك داستان رابه يادبياورد.
5-مي تواند5عددياحرف ياكلمه رابه يادبياورد.
6-به جملات پيچيده پاسخ درست مي دهداماهمچنان دردرك جملات پيچيده وبلند مشكل دارد.
61تا72ماهگي
1-مفهوم عدد4رابه خوبي مي فهمد.
2-جملات16هجايي راتقليدمي كند.
3-مي تواند3عددرابه ترتيب معكوس بيان كند.
ادامه دارد
منبع:كتاب آزمون سنجش رشدنيوشا
نويسندگان:سعيدملايري،دكترزهراجعفري،دكترحسن عشايري
با سلام