مدیریت جلسه درمان شنیداری –کلامی
طراحی ومدیریت آموزش
برای درمان کاملا آماده باشید: لازمة کاردریک محیط شلوغ این است که فرد بسیارمنظم باشد. مواد آموزشی باید جمع وجورباشند؛ لذا شما دقیقا وسیلة مورد نیازخود را انتخاب کنید. لذا درمانگرمجبورنیست برای پیدا کردن عروسکها مثل یو یو بالاوپایین برود. به هم ریختگی می تواند موجب تشویق شود ودراغلب موارد منجر به ازدست رفتن تمرکزکودک می شود.
ظروف رنگی زیادی را نگهداریدکه اسباب بازیهای مربوط به یادگیری شنیدن درآن قراردارد، دم دست نگه دارید. تخم مرغهای رنگی، جعبه ها، قوطی های تزیین شده وجعبة هدایای قبلی می توانند برای کودک بسیار جالب توجه باشند. ازبرنامه روزانه، غذاها، اسباب بازیها، لباسها وفعالیتهای مورد علاقه کودک مطلع باشید. این دانش برای ارائه پیشنهادهای فعالیتهای تعمیم به شماکمک می کند.
زبان مخصوص خانواده را یاد بگیرید: هرخانواده ای زبان مخصوص به خود را درمواقعی مثل: رفتن کودک به رختخواب، غذاخوردن ودستشویی رفتن، دارد وباید این زبان را به شیوه ای بازی گونه درفعالیتهای درمانی به کاربگیریم.
یک سطل یا ظرف مخصوص که کودک بتواند اسباب بازیها را وقتی که می خواهید فعالیتی را به پایان ببرید، داخل آن بریزید فراهم کنید. خردسالان وکودکان بزرگ ترمی توانند این رفتاررا باالگوسازی یاد بگیرند. بعضی اوقات فقط نگه داشتن سطل مقابل کودک، علامتی برای پاسخی مقتضی برای کودک است، یا ممکن است لازم باشد با انگشت نشانه به بالای سطل اشاره کنید. اگرکودک اسباب بازی راکنارنگذاشت، دست خود را روی دست او(کودک)گذاشته، دست او را به طرف سطل هدایت کنید؛ زیرا ما نمی خواهیم بعد از رفتن کودک اتاقمان را مرتب کنیم. بیشترما حتی ازتمیزکردن خانه مان لذت نمی بریم؛ لذا ما هم نمی خواهیم بین زمان کلاسها خدمتکارباشیم.
ازبرنامه های مورد علاقه کودک مطلع باشید.والدین کودکان حتی درمورد برنامه های مورد علاقه فرزندشان مثل کارتونها و شخصیتهای عروسکی، اسب کوچولوی من، لاک پشتهای نینجا، علاء الدین، محله بهداشت، بازی دایناسورها وسربازهای شجاع، نیزصحبت می کنند.
تعداد زیادی صداسازداشته باشید. داشتن این صداسازها می تواند شادی وتجربیات مفرحی ایجاد نماید. اصوات صداسازها نباید با زبان گفتاری بامعنی قاطی شود. بیشترفعالیتهای ما باید بر رشد ادراک گفتارازطریق شنوایی متمرکز باشد.
یک تکلیف روزانه تهیه کنید وکمک کنید والدین نیز برنامه ای را تدارک ببیند. این تکلیف می تواند ازنوع تجاری آن یعنی کتابچه دیواری، آلبوم یاکتاب تمرین باشد. ابتدا ممکن است شما فقط تصاویراسباب بازیهای یادگیری شنیدن را داشته باشید، اما بعدهاکودک ازکتاب داستانهای مصورهم لذت می برد. میزان موفقیت درمانگران ما در رابطه با برنامه های روزانه متفاوت بوده است. بعضی از والدین تکلیف روزانه را اتلاف وقت می دانند و نمی دانند برای آن چه محتوایی تهیه کنند. تکلیف روزانه، امتحان گرفتن از والدین نیست بلکه فقط تکلیف روزانه است ودرمانگرقضاوتی درموردکیفیت آن ندارد.برخی دیگراز والدین ازعکسهای خودمانی وغیر رسمی ویا عکسهای مناسبتهای ویژه لذت می برند وآنها را روی تابلوها، پارچه، درِیخچال، آیینه وغیره می چسبانند.
تکنیکهای پیشنهادی: مدیریت توجه ورفتار
- رفتارهای نامطلوب را نادیده بگیرید.
- ازموادی با جذابیت بالا مثل شیشة آب، خمیربازی، وماسه که کودک چیزها را درون آن بگذارد استفاده کنید.
- با رفتاری جالب، توجه کودک را به طرف بازی جلب کنید.
- ازعروسکهای دستکشی استفاده کنید یا با حیوانات عروسکی حرف بزنید تا توجه او را جلب کنید.
- حالات چهره ای خودتان را تغییردهید تاکودک به حالت شما پاسخ بدهد.
- رفتارمورد انتظارخودتان را با والدین الگوسازی کنید.
- بازی یا فعالیت را عمدتا فقط با والد انجام دهید.
- فقط رفتارهای مثبت ومورد نظر را تشویق کنید.
- به کودک کمک کنید تا توجه او را ازصورت شما منحرف نشود.
- ازحالات وبیانات طبیعی که بخشی ازتجربه شنیداری 0کلامی هستند استفاده کنید.
- وقتی که پاسخ مورد انتظاررا به دست آورید بلافاصله به کودک پاداش دهید.
- همیشه یک جعبه که کنجکاوی کودک رابرانگیزد داشته باشید وآن را برای وقتی نگه داریدکه هیچ یک ازشگردهای شما کارآیی نداشته باشد. ما معمولا یک جعبه قدیمی مثل جعبه هدیه تولد یاکریسمس داریم وتمام کودکان مشتاقانه می خواهند بدانند داخل آن چیست؟
- اگرلازم بود وسط جلسه به کودک استراحت بدهید.
تکنیکهای درمانی
- برای راهنمایی کودک ازمشارکت والدین استفاده کنید ولی برای والدین آموزش مستقیم هم داشته باشید.
- هرگاه چیزی شنیدید با انگشت سبابه به گوشتان اشاره کنید وبگویید:"من آن را می شنوم". این کاربه بزرگسال کمک می کند تاگوش دادن را با شخصیت کودک عجین کنند.
- روند درمان را جاری نگه دارید. سرعت مهم است. بویژه خردسالان واطفال ممکن است به سرعت علاقه شان را ازدست بدهند. حتی کودکان بزرگ ترنیزممکن است تمرکزفراوانی لازم داشته باشند تا هوشیارانه گوش کنند.
- رفتارها مثبت را به صورت شفاهی وهمراه با بغل کردن آهسته یا خنده یا نوازش سر، شانه ها یا دستها تشویق کنید.
- مشاهده کنید، منتظرباشید وگوش کنید وبه والدین میزکمک کنید همین کار را انجام دهند(مانولسون، 1985). برخی ازکودکانِ دارای کم شنوایی به سرعت می فهمندکه ممکن است بزرگسالان محرک را پشت سرهم تکرارکنند؛ لذا نیازی نیست که همچون باراول، محرکات شنیداری را به اویادآورشویم. این پدیده مشابه درموردکودکانی که خوب می شنوند نیزصادق است.
- چهاریا پنج آواز"بشنو وگوش کن! بگو وبخوان" را درهرجلسه بخوانید(استابورک وبیرکنشاو، فلمینگ، 1994). شما می توانید هرهفته یک شعرجدید را چنانچه والدین بتوانند آنها را یاد بگیرند اضافه کنید.
- ازاینکه یک اسباب بازی یا وسیله آموزشی را درطول یک جلسه درمانی به طورمکرراستفاده کنید معذب نباشید.
- هرچه را می گویید به صورت شعروآوازبخوانید. این امرمی تواند به شماکمک کند تاگفتارطبیعی کودک را رشد دهید.
- وقتی کودکان نوزاد ونوپا هستند، آنها را تشویق کنیدکه درپایان یک فعالیت، با اسباب بازیها وموادآن فعالیت بای بای کنند( دست تکان دهند وبگویندبای بای). به این ترتیب ما می توانیم رفتارکودکانه را در آنها ایجادکنیم وکمک کنیمتا مهارتهای محاوره ای مناسب را آموزش دهیم و والدین را تشویق کنیم تا نقش بازی کنند.
- آنچه راکودک می گوید عینا تکرارکنید. این کارکمک می کند تا شما و والدین مشکلات گفتاری وزبانی را به منظورطراحی راهبردهای توانبخشی مؤثرتحلیل کنید.
- به هنگام درمان هرگاه لازم باشد ازعلائم دستی( اشاره) استفاده کنید.
- جلسه درمانی را با یک فعالیت آرام به پایان برسانید. والدین ترجیح می دهندکه یک کودک آرام وساکت را به خانه ببرند تا اینکه مجبورباشند به خاطرهیجان زدگی پوست او را بکنند و روی دیوارآویزان کنند (باکودک کلنجاربروند).
- از والدین بخواهید تا دفترچه مخصوص والدین را به جلسه درمانی بیاورند. والدینی که با ماکارکنند از اولین جلسه درمانی یک دفترچه کوچک به همراه دارندکه ساختارهای زبانی،مهارتهای شناختی،اهداف شنیداری ودایره لغات جلسات را درآن ثبت می کنند. درمانگرشنیداری –کلامی به ندرت طرح جلسه درمانی را به والدین می دهد. ما از والدین نمی خواهیم که تدریس خاصی را انجام دهند مگراینکه آنها احساس کنندکه می توانند مفید باشند. بهتراست اهداف را به صورت طبیعی وازطریق فعالیتهای روزمره توسعه بدهیم. کتاب والدین کمک می کند تا بدانندکودک آنها به کدام یک ازاهداف نایل شده است، به کدام سمت می رود وچرا؟
- اوقات خوشی را درطول جلسه درمانی داشته باشید. اگرما شاد نباشیم، والدین وکودک نیزشاد نخواهند بود؛ القاء این حالت وظیفة ما است.
مشاوره
- والدین را تشویق کنید تا بپرسند چرا ما این کاررا می کنیم؟ پاشخ گویی به سؤالات "چه وچگونه "؟ برای درمانگرآسان تراست ولی والدین می خواهند بدانند چرا؟
- نکوشیدکودک را مجبورکنید حرف بزند؛ ارتباط باید به طریقه ای دوست داشتنی وطبیعی وبا تلاش گروهی ایجاد شود.
- همیشه به والدین به زبانی مشاوره دهیدکه آن را بفهمند. ما به عنوان درمانگرآنچه را به عنوان حرفه انجام می دهیم انتخاب می کنیم اما والدین نه احتیاج دارند ونه لازم است کاردیگری غیراز والد بودن را انتخاب کنند. درمراحل اولیه درمان بیشتروالدین اطلاعات بسیارکمی درمورد نقص شنوایی دارند. صحبت صادقانه وصمیمی به زبانی که والدین می توانند بفهمند آنها را تشویق می کند تا با ما صادق باشند.
- به والدین بگویید ازسنین اولیه کودک، کتابهای داستان را بخوانند. برخی اوقات ممکن است لازم باشد درمانگرنشان دهدکه چگونه یک کتاب را به طورمؤثرتری بخوانند. ایجاد والقاء حس علاقه مندی به کتاب وکتابخوانی به خردسالان ناشنوا وکم شنوا، بسیارمهم وحیاتی است. آنها باید درسنین بالاتربخوبی بتوانند متون را بخوانند. خواندن،کلید باسواد شدن است وبسیاری مفاهیم انتزاعی وجود داردکه کودکان دچار آسیب شنوایی فقط ازطریق خواندن می توانند یاد بگیرند( جیرز وموگ، 1989).
- مطمئن شویدکه والدین اهداف هفته بعد را فهمیده اند واهداف دردفترچه مخصوص والدین ثبت شده است. والدین باید بدانند به کجا حرکت می کنند تا بتوانند به شکل مؤثرتری فرزند خود را یاری دهند.
منبع : آموزش شنیداری کلامی ترجمه ناصراکبرلو
با سلام