مرکز پیش دبستانی  امام رضا مشهد

کودکی که گوش می کند.

بیشترکودکانی که دچارنقص شنوایی هستند،والدینی با شنوایی طبیعی دارند.یک واقعه (آسیب شنوایی کودک) والدین را اجبارا به کارهای مجبورمی کندکه درصورت عدم وقوع این اتفاق، آنها را انجام نمی دادند. همان گونه که درپیشینه مربوطه نیزذکرشده است، رشدکودک دچارنقص شنوایی وخانواده اش یک فرایند پویا، چند وجهی و پیوسته است.( فیلیپس وکول،(Ed) 1993؛ لینگ ولینگ، 1978؛ پولاک، 1985؛ اسکیولرو راشمر، 1987؛ نورترن و داون، 1978). هدف این فصل، توصیف شروع درمان شنیداری –کلامی به گونه ای است که درکلینیک بیمارستان عمومی نورث یورک پس ازتشخیص وتنظیم تقویت کننده انجام می شود.

احتمالا پدرومادربودن تنها چالش فردی واساسی است که هربزرگسالی با آن روبه رومی شود. برای آزمودن مهارتهای والدین آزمونی وجود ندارد. امروزه والد بودن به شعبده بازی واجرای مسئولیتهای متعددی است و بسیاری از والدین براستحکام رشته های عاطفی بین خود وکودکانشان توجه دارند.

والدین کودکان آسیب دیده شنوایی رویاهایی مشابه با رویاهای والدین یک کودک طبیعی برای فرزندشان دارند. تشخیص کم شنوایی می تواند ترسناک باشد وبسیاری از والدین یک حالت شوک را تجربه می کنند. این وضعیت می تواندبا توصیه های مغشوش کننده متخصصان، خانواده، اقوام ودوستان پیچیده ترشود. دراین زمان آنها به عنوان اداره کنندگان اصلی وضعیت وبرای ایجادحس خودباوری، به اطلاعات ومشاورة منطقی نیاز دارند.

بیشتروالدین کودکان دچارآسیب شموایی فقط می خواهند فعالانه وبلافاصله برمبنای برقراری ارتباط مؤثر یا این که یاد نمی گیرد صحبت کنند واین که صحبتهای او توسط دیگران فهمیده نمی شود بسیارنگران باشند. جزء مشترک ومثبت والدبودن عشق، محبت، رابطه و درک است. حتی زمانی که والدین با فرایند تلخ وملموس تشخیص مواجه می شوند(کوبلر- راس، 1969) آنها باید درهمان زمان شروع به جستجو و یافتن اطلاعات نمایند. به دنبال تشخیص وتنظیم اولین سمعک واولین ملاقات درقالب برنامه درمان شنیداری –کلامی،کودک و والدین برای اولین جلسه به کلینیک درمان شنیداری –کلامی می آیند.               

 شروع درمان

کودکان دچارنقص شنوایی صرف نظرازسن تقویمی همانندکودک طبیعی به شنیدن، یلدگیری وپایه گذاری زبان نیازدارند. طی رشد مهارت گوش دادن درپاسخ به محیط، هرکودک نیازمند پیشرفت درچند مرحله است. بیشترکودکان ازاین مراحل عبورکرده، به سرعت شایستگی درمحاوره راکسب می کنند. تا سن3 سالگی بسیاری ازکودکان دارای شنوایی طبیعی درمحاورات شرکت می نمایند وتا 6 سالگی دراستفاده ازدستور زبان مسلط ماهر. والدین به محتوای سرفصل های ارتباط شنیداری –کلامی به کتاب شنوایی آموزش .پرورش برای نوزادان وکودکان پیش دبستانی دچارآسیب شنوایی (پولاک، 1985)- که درآن یک شیوة رشدی دربرقراری ارتباط شنیداری –کلامی طی 10 مرحلة مجزاکه مکمل هم اند وابتدای هرمرحلة بعد با انتهای مرحلة قبلی همپوشانی دارد – ارجاع می شوند( نمودار زیر را ببینید) .

همچنین براین نکته تاکید شده است که کلینیک یک محیط ساختگی وازپیش سازمان یافته است که درآنجا می توانیم فنون درمانی را اجرا وارزیابی کرده، برپیشرفت آن نظارت کنیم؛ درحالی که بیشترین یادگیری فعال در خانه وجامعه اتفاق می افتد. صبورو خوشبین باقی ماندن درمانگرو خانواده نسبت به پیشرفت کودک درگوش دادن، زبان وگفتاربسیارمهم است. معمولا حدود یک سال طول می کشد تاکودک شروع به فهم ماهیت آنچه پولاک بعنوان زبان نمادین معرفی می کند، نماید(1985). اگرچه طول این زمان بسته به تعداد متغیرهایی که رشد یادگیری ازطریق شنیدن را هدایت می کند، برای هرکودک تفاوت می کند این متغیرها عبارتند از:

-        سن تشخیص

-        وضعیت کارکرد وسایل کمک شنوایی(سمعک –کاشت حلزون)

-        نوع و میزان مدیریت شنوایی شناسی مشکل ارتباطی کودک

-        باقیمانده شنوایی کودک

-        سلامت کودک

-        ثبات عاطفی خانواده

-        مهارتهای والدین یا ارائه کنندگان خدمات

-        مهارت درمانگر

-        شیوه یادگیری کودک

-        هوش کودک

درطول سالهای اول درمان، بیشتروالدین هم به همان سرعت کودکان یاد می گیرند. آنها فقط هفته ای یک باربه بیمارستان می آیند و معمولا به ندرت یکی ازدو درمانگرامکان ترتیب دادن ملاقات درمنزل را دارد؛ درنتیجه با حمایت و راهنمایی درمانگران، والدین یاد می گیرند تا با خودشان صادق باشند وتغییرات رفتار را ببینند ومحیط شادی را فراهم کنندکه یادگیری ازطریق شنیدن فقط بخشی از آن است. 

ایجاد یک محیط شنیداری

والدین ودرمانگران شنیداری –کلامی به طرق زیرمحیط شنیداری را ایجادکنند:

-        صحبت کردن درنزدیکی سمعک کودک

-        صحبت کردن با صدای طبیعی که جنبه های زبر زنجیری را ارائه کند.

-        کاهش سروصدای اضافی

-        ارائه فعالیتهای شنیداری متنوع با استفاده ازاسباب بازیها، اشیاء و وضیعتهایی که با سن تقویمی، سن شنیداری وسطح رشدی کودک متناسب باشد.

اسباب بازیها

اسباب بازیها ومواد آموزشی باید با سن کودک متناسب باشد وبرای او انگیزه ایجادکند. ما درکلینیک اسباب بازیهای زیادی داریم که با یادگیری گوش دادن به صدا مربوط است؛ مثل بشقاب وغذاهای اسباب بازی، اجاق گاز، یخچال ویک خانه اسباب بازی، لباس برای خرسها وعروسکها، ماشینها، آدمکهای اسباب بازی، مزرعه مک دونالد پیر، زمین بازی واسباب بازیهای کوکی متعدد. برای کمک به یادگیری کودک، بودجه میلیونی لازم نیست. درصورت علاقه کودک، هراسباب بازی می تواند برای یادگیری گوش دادن مناسب باشد. برای غنای اطلاعات خود در زمینه اسباب بازیها وچگونگی استفاده ازآنها درجهت رشد عملکرد شنوایی، درمانگران ما،ۀ والدین را به کتاب "زبان اسباب بازی ها"(شوارتز، 1988) ارجاع می دهند.

والدین به سرعت می فهمندکه روزهای جمع کردن اسباب بازی شروع شده است. لوورس، 1989 موارد زیر را پیشنهاد می کند:

-        یک جعبه کهنه که پرازاقلامی مثل جواهرات بدلی قدیمی، هدایای کوچک که در رستوران یا مهمانی ها می دهند، آهن ربای یخچال، صدف، حبوبات، میخ، وتزئینات عید وجشنهای تولد.

-        یک جعبه شکسته ازاسباب بازیها وقطعات جدا شده آنها را نگه دارید.

-        ازنشانه گذارهای رنگی آبکی (بدون مواد شیمیایی) استفاده کنید. این نشانه گذارها ازنظررنگ با پاستل و نئون متفاوت هستند وبرخی ازآنها حتی بودارهستند. نشانه گذارها وکیفیت آنها می توانند به عنوان یک درس مطرح شوند.

-        کارتهای پستال، عکسهای چسب دار وآلبومهای عکس دار را جمع آوری کنید.

-        ازحراجی های خیابانی یا ارزان فروشیها چیزهای خوبی می توانید جمع آوری کنید. والدین ودرمانگران باید ازاسباب بازیها وموادبرای شنیدن وصحبت کردن حداکثربهره را ببرند.   

طرح درس مهد1(زیر 2سال)

نمونه زیرمثالی ازیک جلسه درمان شنیداری –کلامی است که  می توان از آن در محیط های آموزشی استفاده نمود. این مثال را می توان برای بسیاری ازمحیط های خانه یا خصوصی که رهنمودهای درمان شنیداری –کلامی را دنبال می کنند، تعمیم داد. دروس به طورمتوسط انعطاف پذیرو قابل تطابق هستند. بهترین دروس درحین بازیهای معمول، طبیعی وبا معنی روزمره، تجربه، آموخته وتقویت می شوند؛ البته اگروالدین و درمانگرشنیدار –کلامی، اصول اولیه یادگیری زبان از طریق گوش دادن را فهمیده باشند واز مهارتهای خود برای توسعه آنها استفاده کنند. (لینگ ولینگ، 1976؛ پولاک،  1985؛ نورث کات، 1978). فرصتهایی برای پیگیزی برنامه های پیش بینی نشده بعدی فراوان خواهد بود. برای گذر از هرفعالیتی به فعالیت بعدی –که در طراحی درس ذیل آمده است – فعالیتهای انتقالی( حد واسط) مناسب بسیاری تشریح شده است. فعالیتهای انتقالی مناسب بسیاری وجود داردکه والدین وخردسالان ممکن است آنها را بسیارلذتبخش بیابند. جهت کسب دانش بیشترپدریا مادرمی توانند با مربی یا پرستارمراقبتهای روزانه، کتابدارعمومی یا معلم مدرسه دینی، پدربزرگها ومادربزرگها و به ویژه سایروالدین مشورت کند. بیشترفعالیتها وشعرها دراین درس برمبنای کتاب یادگیری گوش دادن به اصوات، وشعرهای "بشنو،گوش کن، صحبت کن وبخوان" است(استابوروکس و بیرکن شاو- فلینگ،1994).      

تصاویر

درحالی که والد نوزاد را نگه داشته است ما به تصویر روی دیوارنگاه می کنیم ویک یا دوتا ازاصوات مربوط به یادگیری شنیدن را تولید می کنیم. قبل ازاین که کودک محرک مورد نظررا ببیند، والد و درمانگردرمورد تمام اسباب بازیها صحبت وتبادل نظرمی کنند.کودک یا نوزاد با عبارت"بیا بالا بالا بالا وبشین پایین پایین وپایین" به نشستن روی صندلی بلند(مخصوص کودک) تشویق می شود. والدکنارکودک روی صندلی یا مقابل او وطرف دیگرمیزمی نشیند. درمانگرکنارکودک درسمتی که شنوایی تقویت شده تری داردمی نشیند. قبل ازشروع جلسه عملکرد سمعک بررسی شده است؛ لذا درمانگراین کار را مجددا انجام نمی دهد مگراین که والد مشکلی را ابرازکند.

تعمیم: برخی از والدین تصاویرکتاب"یادگیری گوش دادن اصوات" را دراطراف خانه ودرمکانهایی که کودک می تواند آنها را مشاهده کند، مثلا روی یخچال، راه پله و در ورودی نصب می کنند.این راهبرد ممکن است فرصتهای فراوانی را برای درگیرشدن درفعالیتهای شنیداری مثلا حین نشستن روی صندلی، درمسیررفتن به رختخواب یا مسیربیرون رفتن برای بازی فراهم کند.     

میهمانی صداسازها

درطول جلسه درمانی آن قدرکه ما برتوجه شنیداری خوب تمرکزداریم، برتماس خوب تاکید نمی کنیم، مثل برپایی جشنی با صداسازی. ما صدا را زیرمیزیا پشت کودک تولید می کنیم و می گوییم « گوش کن، صدا ازکجاست» بعد همگی به دنبال صداسازمی گردیم وبعضی اوقات به کودک اجازه می دهیم با آن بازی کند. والدین با اشاره کردن به گوش خودشان پاسخ می دهند: « من اونو شنیدم.»

تعمیم: ازوالدین خواسته می شود تا توجه کودک را باگفتن "گوش کن من ... می شنوم" به انواع صداهای اطراف خانه وبیرون جلب کنند وسپس منبع صدا را به کمک کودک پیداکنند.     

هواپیما

ممکن است درمانگربگوید« گوش کن کوچولو/ آررر/ اون یک هواپیما است اون صدا می کنه / رررر/ اون می ره بالا بالا بالا به آسمان. گوش کن. » درمانگردرحالی که دوباره صدای (آررر) را تولید می کند منتظرمی ماند تا والدین صدا را تولید می کنند. برخی اوقات ما با 4 یا 5 هواپیمای رنگ شده متفاوت یا تصویرآن بازی می کنیم. ممکن است والدین بگویند، « گوش کن من صدای یک هواپیما را ازبیرون می شنوم.» کودک را از زمین بلند می کنیم و درآسمان به دنبال هواپیما می گردیم. درمانگرکودک را برای گذاشتن هواپیما به درون سطل رنگی که نشان دهنده پایان بازی است هدایت می کند. وقتی هواپیما درون سطل قرارمی گیرد می گوییم « تمام شد، دیگرنیست » وسپس چهرۀ ما به حالت طبیعی برمی گردد. همچنین وقتی کودک اسباب بازیها را درجای خودش قرارمی دهد ما با تمام اسباب بازیها خداحافظی می کنیم وباگفتن "گوش کن" به کودک علامت می دهیم که شروع کند. ما قبل ازدادن علامت "گوش کن" ومشاهده رفتارحاکی ازتوجه کافی، اسباب بازی را به اونشان نمی دهیم.

تعمیم: یک سفربا هواپیما انجام دهید وعکسهای فوری هواپیما بگیرید. نمایشگاهی پیداکنید که کودک بتواند درآن هواپیما براند( درجایگاه خلبان قرارگیرد). به دنبال هواپیماهایی که ازفضای بالای منزل عبورمی کنند باشید وتوجه کودک را به صدای آنها جلب کنید.  

اتوبوس

والد(پدرومادر) می گوید:"گوش کن، من صدایی می شنوم". درمانگرمی گوید: "بوبوبو" وصبرمی کند وبعد مجددا آن را تکرارمی کند. والد می گوید: "من صدای یک اتوبوس را می شنوم. کجاست"؟ همه ما زیرمیز را به دنبال اتوبوس می گردیم تا آن را پیداکنیم. کودک با ماشین روی میزبازی می کند وآن را جلو و عقب می کشد. یکی ازشعرهای اتوبوس را می خوانیم. آوازکوتاهی ازکتاب "یادگیری گوش دادن به صدا" دراین خصوص وجود دارد.

بعد ازاینکه کودک با اتوبوس بازی کرد باید آدمکهایی را داخل آن بگذاریم وآنها را بیرون بیاوریم، یا این که آن را درمسیری عقب و جلو بکشیم. این فعلیت برای رشد صدای ب ب ب مثل برومناسب است. همچنین ما درمورد چرخها که می چرخند صحبت می کنیم وبعد اتوبوس داخل سطل می رود.

تعمیم: برای سوارشدن به اتوبوس بیرون بروید،کودک با اتوبوس اسباب بازی بازی کند، یا ازدرون جعبه کارتها یک تصویراتوبوس بیرون بیاورد.    

قرقره

درمانگرمی گوید: "من چیزی دارم که دورمی زند، هی دورمی زند، هی دورمی زند". والد(پدریا مادر) نیزهمین عبارت را تکرارمی کند. درمانگرمنتظر می ماند وبا قراردادن انگشت نشانه روی میز، برای کودک حرکت مدوری را انجام می دهد ویک قرقره کوچک را به نمایش می گذارد. ما دهها قرقره مختلف داریم که والدین از سراسردنیا جمع آوری کرده اند. برخی اوقات ما اسباب بازی را دردستمان پنهان می کنیم وبرخی اوقات آنرا درون یک جعبه کوچک، یک تخم مرغ پلاستیکی یا هرگونه ظرف دیگری پنهان می کنیم. سپس اسباب بازی را درون سطل قرارمی دهیم.

تعمیم: براس سواری به یک نمایشگاه یا پارک محلی روید، چرخهای ماشینها، بادنماها و پنکه ها راکه می چرخندا نشان دهید.

فهرست فعالیتها وشعرهای مجموعه یادگیری گوش دادن به صداها و بشنو وگوش کن، بگو وبخوان جهت آشنایی درپیوستها آمده است.

قطار

درمانگرمی گوید: « من یک قطاردارم، اون صدای چو- چو- چو(Choo – oo – oo) می دهد. حالا یک قسمت دیگرازآن می آید ...... ویک قسمت دیگر...... ویازهم یک قسمت دیگر، چوچوچو بیایید بریم سوار شیم، اون دورمی زند دورمی زند». همان طورکه آهنگ قطار را می خوانیم کودک با قطاربازی می کند. بعد اوقطار را داخل سطل می گذارد وما با آن بای بای می کنیم.

تعمیم : بروید وسوارقطاریا مترو شوید. او را تشویق کنید به اسباب بازیهای رنگی متحرکی که بالای تخت خواب اواست بنگرد به اصوات آنهاگوش کند. بعضی ازوالدین فقط یک قطاراسباب بازی متحرک دارند درحالی که برخی دیگراسباب بازیهای متحرک دیگری نیز دارندکه ازاسباب بازیهای مجموعه یادگیری گوش کردن است. تلفیق تعداد بیشتری ازاصوات موجب شادی وشورمی شود. برخی ازوالدین پوسترهای دیواری رنگارنگی را بردیواراتاق کودک – که با اسباب بازیهای زیادی ازمجموعه یادگیری گوش کردن شکل گرفته است – می چسبانند.         

سطل

حالا ما 5 یا 6 اسباب بازی درسطل داریم. اسباب بازیها را در زمان استراحت درمحل مناسب خودشان قرارمی دهیم. ما هرکدام ازصداهای مجموعه یادگیری شنیدن را مجددا تولید می کنیم، به طورمختصربا آن بازی می کنیم، با آنها خداحافظی می کنیم و می گوییم" تمام شد" وبعد آنها را جمع می کنیم وگوشه ای می گذاریم.

تکالیف شرطی

درمانگردرطول جلسه درمان، ازوالدین می خواهد که تکلیفی را به صورت نمایشی انجام دهند وازاین طریق کودک را نسبت به انجام آن تکالیف شرطی می کنند. ممکن است والدین حلقه یا مکعب پلاستیکی را روی گوش خود بگذارند ودر انتظارشنیدن یک صدا باشند وبا شنیدن صدا حلقه را دراستوانه ویا مکعب را درآب بیندازند. ما ازاصواتی که قابلیت شنیده شدن بیشتری دارند شروع می کنیم ودرصورت تثبیت پاسخهای شرطی، دشواری تکلیف را افزایش می دهیم. چنین فعالیتهایی برای آماده شدن کودک جهت پاسخ دهی درآزمایش اصوات خالص کمک می کند و می تواند برای بررسی اعوجاج سمعک استفاده شود.

ماشین

درمانگر می گوید: "بررر،بررر،بیب،بیب! من صدای ماشین را می شنوم! گوش کنید مامان، بابا! شماهم می شنوید؟ بررر، بررر، بیب، بیب". بعد ما منتظرمی مانیم وگوش می کنیم تاکودک پاسخ دهد. بعد ماشین را پیدا می کنیم وهرکسی نوبتی با آن بازی می کند. این کارامکان استفاده ازسایرصداهای مجموعه "یادگیری شنیدن" مثل ب، ب، ب، برو، بچرخ، بچرخ وعباراتی مثل بای، بای – تمام شد – حالا ایست وغیره را فراهم می کند. درمانگرراههای متفاوت به کارگرفتن اصوات مختلف مجموعه " یادگیری شنیدن" را دریک فعالیت وبا یک اسباب بازی یاد می دهد وسپس آن اسباب بازی به داخل سطل می رود.

تعمیم: کودکان ونوزادان دوست دارند ماشینها را راه ببرند؛ لذا بعضی اوقات برای ماشین سواری بیرون بروید. به کودکان درفروشگاههای بزرگ یا پارکها امکان سوارشدن به ماشینهای مکانیکی را بدهید. یک ماشین یا تصویرآن را از جعبه کارتها بیرون بیاورید وباکودک بازی فعالی انجام دهید.      

پرنده

درمانگرمی گوید: "من صدای پرنده را می شنوم" وسپس دوبارصدای سوت تولید می کند. توجه کودک را به یک اسباب بازی متحرک پرنده که دراتاق درمان آویخته شده جلب می کنیم. برخی ازکودکان به آموزش مستقیم مهارتهای جهت یابی احتیاج دارند. ما این کار را به شیوه های متفاوتی وبا استفاده ازبرخی اسباب بازیهای مجموعه "یادگیری شنیدن" را انجام می دهیم که درمکانهای متفاوتی قرارداده ایم وکودک برای  پیداکردن آنها باید بالا وپایین واطراف را جستجوکند. تعدادی ازاسباب بازیهای ما با باطری کارمیکنند وصدای مورد نظرما را دارند. ما این اسباب بازیها را درطول جلسه درمانی به صورت دوره ای، هرچند وقت یک بار، روشن می کنیم وبه کودک یاد می دهیم با تقلید ازصدای آنها، پیدایشان کند.

والدین تصویری بزرگ ورنگی ازیک پرنده را روی دیوارنصب می کنند وآن را به کودک نشان می دهند. بعد ممکن است درمانگریک تخم مرغ پلاستیکی راکه درون آن یک پرنده کوکی است به کودک ارائه کند. ما دوباره سوت می زنیم یا می خوانیم جیک، جیک، جیک. کودک تخم مرغ را می گیرد وآن را بازکرده، با آن بازی می کند؛ سپس پرنده را درون سطل قرارمی دهد.

تعمیم: درپارک یا باغ به صدای پرندگان گوش دهید وتوجه کودک را به آن جلب کنید. ازیک مغازه حیوان فروشی محلی بازدید داشته باشید وهمراه کودک به صدای پرندگان وسایرحیوانات گوش کنید.         

سگ

ممکن است درمانگراین فعالیت را با یکی ازآوازهای مجموعه "یادگیری شنیدن" درمورد سگ، همزمان با نشان دادن یکی ازسگهای اسباب بازی کلینیک به کارگیرد. این بهترین مجال برای نشان دادن افعال راه برو، برقص، پارس کن، بپر، غلت بزن وغیره است. بعد از این که همان بازیهایی راکه با اسباب بازیهای قبلی انجام می شد، تکرارکردیم، والدین وکودک می توانند نمایشی را با استفاده ازیک سگ پارچه ای (عروسک دستکشی سگ) ترتیب دهند. مثلا: « بروبخواب هاپو» وبیدارشو هاپو، وبعد عروسک سگ داخل سطل قرار می گیرد.

تعمیم: موقعیتی فراهم کنید تاکودک با سگ یا سایرحیوانات خانگی بازی کند. از یک سگ پارچه ای دستکشی (یکی ازسگهای معروف داستانهای کودکان،مناسب تراست) یا تصاویرچسب دارسگ استفاده کنید. تمام تصاویربرچسب دارمجموعه "یادگیری شنیدن" بسیارمعروف وجذاب هستند.   

توپ

همه کودکان ازقل دادن توپ لذت می برند. توپ یک کلمه بسیارجذاب است که به آسانی گفته وشنیده می شود. درحقیقت تمام همخوانهایی که درمراحل اولیه رشد می یابند، مثل: / م/ پ/ ب/ او/ ه/ با اسباب بازیها و فعالیتها مرتبط هستند. بازی با توپ کمک می کند تا همخوانهای / ق/ ل/ درعبارت توپ را قل بده یا / ب/ مثل توپ را بنداز و/ پ/ یا / او/ را درتوپ را بزن تمرین شوند. ما باید دریک جلسه به دفعات مختلف با توپ بازی کنیم. والدین باید تشویق شوند کار را درمنزل دنبال کنند وتا جایی که کودک علاقه مند است به بازی ادامه دهند. درکلینیک می می خواهیم تا آنجاکه می شود فعالیت متنوع تری را برای تعمتم اهداف انجام دهیم؛ لذا سعی می کنیم بعد از بازی کوتاه مدتی، توپ را درون سطل بیندازیم.

تعمیم: یک بازی گروهی کودکستانی راکه درآن توپ های زیادی استفاده می شود انجام دهید. به شهربازی یا جایی مثل آن برویدکه کودک بتواند دراستخرتوپ بازی کند. 

خرگوش

والد( پدرومادر) می گوید:" اینجا رو ببین، یک خرگوش داره میاد. اینطوری میاید: هوپ، هوپ، هوپ، هوپ، هوپ، هوپ" وبه گوش خود اشاره می کند. منتظرمی مانیم تاکودک صداسازی کند، وبعد اسباب بازی (خرگوش) را می آوریم. دراین موقع کودک فرصتی را برای بازی با آن به دست می آورد. ما درکلینیکمان یک خرگوش شبیه به واقعی را داریم که با باطری کارمی کند و وقتی می جهد گوشهایش بالا و پایین می رود. یکی ازپدرها به راحتی دوتاگوش خرگوش درست کرده بود وآنها را روی سرش گذاشته بود وبه اطراف می جهید. همچنین اوشعری می خواند ومی رقصیدکه بانی هوپ نامیده می شد ودرکلینیک رایج شد. همچنین می توانیم شعربانی پت یاکتابی درمورد خرگوشها برایش بخوانیم. بعد ازاین فعالیت،کودک عروسک خرگوش را درون سطل می گذارد. تا دیداری ازیک مزرعه یا فروشگاه حیوانات داشته باشید تاکودک درآتجا درآنجا خرگوش واقعی را ببینید. یک مزرعه اسباب بازی بخریدکه دارای عروسک خرگوش باشد. این مزرعه یک منبع بسیارمفید است؛ زیرا شامل بسیاری ازاسباب بازیهای مجموعه یادگیری گوش دادن است. حیوانات پارچه ای به شماکمک می کنند تا بسیاری ازقسمتهای بدن خرگوش وهمچنین صداهایی مثل هوپ هوپ هوپ را به کودک بیاموزید. برای کودک گوشهای بلند ولباسی مثل یک خرگوش تهیه کنید.            

دلقک

یک عروسک دلقک تهیه کنیدکه صدای "ها ها ها" تولیدکند یکی ازاین نوع دلقکها روی لبه پنجره کلینیک می نشیند. اصولا می توانید یکی ازآنها را به عنوان زنگ دراتاق کودک درنظربگیریدکه وقتی بینی او را فشارمی دهید دلقک روشن شود ویک آوازشاد بخواند. ما متوجه شده ایم که اسباب بازیهای سخنگومی توانند بسیارجذاب وتشویق کننده باشند( پولاک، 1985)، یک اردک، یویو، اسباب بازیهای جهنده وخرسها همگی برای رشد مراحل مختلف شنوایی وگفتاراستفاده می شوند. به محض این که کودک بتواند واجهای خاصی را غان وغون کند. ماکلمات جالبی مثل بای بای، م ..... ماما، دُ دُ یا به به را به کارمی بریم.

تعمیم: برای دیدن دلقک ازیک سیرک یا کارناوال محلی بازدید کنید. یک دلقک اسباب بازی درون جعبه بخریدکه می تواند جعبه موسیقی هم باشد.          

مجموعه یادگیری گوش دادن

درمرحلة بعد اسباب بازیهای زیادی را ازمجموعه یادگیری گوش دادن بیرون می آوریم. این مجموعه حاوی اسباب بازیهای زیادی ازمجموعه یادگیری گوش دادن واسباب بازیهای خزداراست. ما برای صدای گاو می گوییم:" مو(moo)، برای گوسفند بع(baa)، وبرای شیر ررر(roar)". بعضیازاوقات مجموعه یادگیری گوش دادن حاوی تمام حیوانات و وسایل مزرعه مک دونالد پیراست وما دقایقی را برای نمایش داستان با وسایل مربوطه صرف می کنیم. ما معمولا قبل از دادن اسباب بازی، صدایی را تولید می کنیم وسپس یک آواز مرتبط را می خوانیم. فعالیتهای بعدی شامل استفاده مجدد ازبرخی اسباب بازیهای فوق الذکر و انجام فعالیتهای بیشترباشد.      

حباب سازی

فوت کنید( ف ف ف فو). این فعالیت به ویژه برای کودکان بزرگ تری که می توانند صداسازی کنند یا نخودی بخندند، خوب است. ابتدا درمانگریا والد فوت می کند تاکودک ازحبابها لذت ببرد. وقتی کودک برای اولین بارفوت می کند وحباب می سازد، ابرازشادی می کنیم. فوت کردن همانند مکیدن وجویدن یک مهارت پیش نیاز یرای گفتاراست.    

عروسک

از زبان عروسک می گوییم: " ماما " ، بعد به عروسک غذا می دهیم وبا او صحبت می کنیم. صدای م م م را تولید می کنیم، صورت عروسک را خشک می کنیم (به، به، به) عروسک را بغل کرده، با او صحبت می کنیم (پیف، پیف، پیف) عروسک را سرجایش می خوابانیم(لا لا، لا لا).

اسب

" هین هین " ازتق تق کردن با زبان برای معرفی این حیوان استفاده می کنیم. این یک رفتارپیش گفتاری مفید است که باید رشد وتوسعه پیداکند.

گربه

" میو" ما می توانیم گربه را نوازش کنیم وبه او شیر(غذا) بدهیم؛ یا ممکن است چند نوارکاغذی را به جای سبیل گربه به صورتمان بچسبانیم وادای گربه درآوریم. معمولا والدین این حیوانات را به کودکان نشان می دهند وما آنها را ترغیب می کنیم تا یک تصویربزرگ ازگربه را دردفترچه یادداشت کودک بچسبانید. 

سرسره

" ویژ" ما می دانیم که اسباب بازیها، برانگیزاننده گفتارهستند. آنها را برای غان وغون کردن کلماتی مثل بای بای وم ... م ماما ولالا به کارمی بریم. حتی اصواتی مثل پ پ پ، ح ح ح، وقتی که تقویت شوند، برای کودک دچارنقص شنوایی قابل شنیدن هستند.

تعمیم: انواع زیادی ازفعالیتهای خانگی وجود دارندکه کودکان طی آنها یاد می گیرند تمام این صداها را بشنوند. گروههای والدین، محل خوبی برای تبادل وگردآوری ایده های جدید ند. اسباب بازیهای گران قیمت لازم نیستند، ازاسباب بازیهای کهنه هم استقبال می شود. نه تنها والدین ایده های خوبی برای فعالیتهای تعمیم دارند، بلکه پدربزرگها ومادربزرگها نیز می توانند ایده های جالبی داشته باشند.    

داستان آخر

اگرچه یک یا دو داستان کوتاه ممکن است درطول جلسه (درمانی)گفته شود، درمانگران و والدین دوست دارند جلسه را هرچه زودتربه پایان برسانند. درمراحل اولیه درمان ممکن است ما یک داستان بسیارکوتاه را با عروسک دستکشی یا یک اسباب بازی کوچک اجراکنیم. به موازات افزایش دامنه توجه کودک می توانیم داستانهای طولانی تری را تعریف کنیم.

دفتریادداشت والدین

درمانگردرطول درس به سؤالات والدین پاسخ می دهد اما درخاتمه درس، چند دقیقه، صرف حصول اطمینان از دانستن آنچه کودک باید درخانه در زمینه های گفتار، زبان، شناخت وارتباط یاد بگیرد، می شود. ما یادداشتهای والدین راکه درطول جلسه نوشته اند مرورکرده وهرنکته اضافی دیگری را مورد توجه قرارمی دهیم. گاهی ممکن است والد تا آخرین لحظه صبرکند تا به درمانگرنکته مهمی را بگوید؛ لذا زمان مناسبی را بین جلسات و فاصله ای که کودک دیگری درکلاس درمان حاضرشود به همین منظوراختصاص می دهیم. هرچندگاهی درمانگرشنیداری –کلامی از نکات مهمی مطلع می شودکه درحیطه کارمددکاراجتماعی است، بیشتردرمانگران شنیداری –کلامی به خوبی می دانندچه زمانی مشاوره ویژه ای ضرورت دارد واین وظیفه متخصصان ما است که والدین را به عضومربوطة گروه ارجاع بدهند.   

   منبع : آموزش شنیداری کلامی ترجمه ناصراکبرلو