مرکز پیش دبستانی  امام رضا مشهد

هدف اساسی :

ایفای نقش به مثابه یک روش تدریس ریشه در دو بعد شخصی و اجتماعی فرد دارد ، در قالب روش تدریس حاضر تلاش می شود به یادگیرندگان یاری گردد تا معنا و مفهوم خویش را در درون فضای اجتماعی که در آن زندگی می کند بیابند و نکات مبهم تصورات خود را درباره وجود خویش با یاری گرفتن در گروه های اجتماعی روشن سازند به یاد گیرندگان در تحلیل موقعیت های اجتماعی به صورت همیار و مشترک فعالیت می کنند ، به ویژه یادگیرندگان راه حل مسائل بین شخصی را در این روش می یابند و شیوه آزاد منشانه برای پرداختن به انواعی از موقعیت های اجتماعی را به وجود می آورند .

درجریان بازی نقش نمونه زنده ای از رفتار انسان را مهیا می سازد که شبیه ابزاری در خدمت دانش آموزان قرار می گیرد تا آنان :

                الف) احساسات خود را بروز دهند ؛

                ب) نگرش ها و مهارت های حل مسایل را به وجود آورده و گسترش دهند ؛

                ج) از بینش خود در نگرش ها ، ارزش ها و برداشت های خود سود جویند ؛

                د) مواد درسی را از طریق گوناگون بررسی کنند .

مفاهیم اساسی روش تدریس ایفای نقش

مفهوم ایفای نقش مجسم کردن یا به تصویر کشیدن عواطف ، واژگان ( گفتار ) و اعمال است نقش ها به تنهایی متجلی و نمود نمی یابند ، با ایفای نقش است که آنچه مربوط به نقش است در برابر دیدگان قرار می گیرند . مفهوم نقش عبارت است از دسته ای از عواطف و احساسات ، واژگان و اعمال نقش هر کس به دید کسان دیگر دارای اسلوب خاص و رویه ویژه ای است .

نقش هایی را که افراد بازی می کنند متأثر از عواملی است که طی سالیان بر فرد اثرگذار بوده اند .

مراحل اجرای روش تدریس ایفای نقش

* مرحله نخست : آماده سازی

                الف) آشنا سازی دانش آموزان با مسئله

                ب) آماده کردن گروه با توصیف روشنی از مسئله با استفاده از مثال ها .

                ج) پرسیدن سوالاتی برای برانگیختن تفکر دانش آموزان .

* مرحله دوم : انتخاب شرکت کنندگان بازی نقش

  معلم با توجه به آمادگی که به لحاظ ذهنی در دانش آموزان ایجاد شده است که همه احساس می کنند مسئله ، دشواری مربوط به آنهاست . سعی می کند از افراد داوطلب برای ایفای نقش هایی بهره گیرند .

* مرحله سوم : صحنه سازی یا صفحه آرائی

معلم در این مرحله تلاش می کند تا نقش هر فرد را به ایفا گر نقش بازگو کند و نحوه وارد شدن به کار نمایش را توضیح دهد و مکان نشستن برای دانش آموزان انتخاب می کند .

* مرحله چهارم : آماده کردن تماشاگران

تماشاگران الگوی تدریس بازی نقش ، تماشاگرانی نیستند که به منظور سرگرم شدن گرد هم آمده باشند . آنان برای درک اهمیت مسئله و بنا به ضرورت به تماشای نقش ها می پردازند . توجیه اهمیت و ضرورت بازی برای نقش بر عهده معلم است .

* مرحله پنجم : اجرای بازی

  در این مرحله بازیگران به ایفای نقش می پردازند و معلم آنها را هدایت می کند . معلم اشاره می کند که از حاشیه رفتن دوری کنند ، تا زمانی اجرا را مجاز می داند که محتوای ارائه شده اهداف را پوشش دهد .

* مرحله ششم : بحث و ارزشیابی

اجرای بازی سوالاتی را در ذهن ها ایجاد می کند ، معلم و بازیگران و تماشاگران همه سوالاتی را مطرح می کنند ، برای سوالات طرح شده و با توجه به سوالاتی که معلم برای بازیگران مشخص کرده است ، بحث سازمان داده می شود .

معلم از تماشاگران و بازیگران می خواهد نظر خودشان را درباره بازی ارائه دهند :

 1- نحوه اجرای بازی    2- اهداف مورد نظر

برخی از سوالات معلم عبارتند از :

                الف) نظرتان درباره الگوی رفتاری بازیگران چیست ؟

                ب) چه پیشنهادی برای بهینه سازی رفتارها دارید ؟

                ج) عملکرد مطلوب گروهی چه نقشی در تحقق اهداف دارد ؟

* مرحله هفتم : اجرای دوباره ایفای نقش

معلم بحث و نظر ارائه شده در مرحله هفتم را جمع بندی می کند ، بازیگران نقشها در جریان اصلاحات نقش های ایفا شده قرار کی گیرند و بازی نقش مجددصورت می گیرد .

* مرحله هشتم : بحث و ارزشیابی

  بحث و ارزشیابی این مرحله دقیقاً همانند بحث و ارزشیابی مرحله ششم است .

* مرحله نهم : تعمیم و ارائه تجارب به موقعیت و کسان دیگر

  مرحله حاضر اهمیت بسیار زیادی در روش تدریس حاضر دارد ، در این مرحله آنچه به صورت بازی نقش اجرا شده است به موقعیت های مسئله دار و مشکل دار واقعی ارتباط داده می شود ، همچنین اصول اساسی رفتارها معین می گردد .

مثلاً 1- گروه گرایی   2- مسئولیت پذیر    3- قاعده پذیری   4- هدف محوری

منبع: اینترنت