X
تبلیغات
مرکز پیش دبستانی امام رضا مشهد - درروش شنوایی – کلامی ازچه الگوهایی برای آموزش مهارت شنوایی استفاده می شود؟

مرکز پیش دبستانی امام رضا مشهد

درروش شنوایی – کلامی ازچه الگوهایی برای آموزش مهارت شنوایی استفاده    می شود؟    

درروش شنوایی – کلامی برای آموزش مهارت ها دراکثرحیطه ها از روند رشد طبیعی مهارت ها تبعیت می شود. درنتیجه بسیاری ازنویسندگان و محققین علوم شنوایی ، گفتارو زبان جداول رشد مهارت ها را برای کمک به طراحی برنامه های آموزشی کودکان کم شنوا تدوین کرده اند.

باید دانست که استفاده ازیک جدول رشد مهارت های شنوایی ، زبان و گفتاربرای هرکودک کافی نیست. الگوی شنیداری زیر( استابروکس ، 1998 ) چارچوبی را فراهم می کند که درمانگرو والدین می توانند نحوه پیشرفت و برنامه درمانی را بررسی کند.

دراین الگو ازسلسله مراتب رشد مهارت های شنوایی که توسط اربر( 1982 میلادی ) ارایه شده ، استفاده گردیده است. بسیاری از برنامه های تربیت شنوایی موجود ازهمین الگو تبعیت می کنند : 1- کشف 

 2- تمایز                 3- شناسایی                  4- درک

                             طیف مهارت های گوش دادن                  

                          کشف  –   تمایز  -   شناسایی   -  درک 

کشف   

توانایی تشخیص وجود یا فقدان صدا را کشف می گویند. دراین مرحله کودک یاد می گیرد که به صدای پاسخ دهد ، به آن توجه کند و درصورت فقدان صدا ، پاسخ ندهد. این مهارت شامل موارد زیر است :

·        آگاهی خود به خودی نسبت به صدا

کودک با شنیدن صدا ، پلک می زند یا سرش را می چرخاند ، فعالیتش را متوقف می کند ، آرام می شود ، به طورناگهانی ازجایش می پرد یا شروع به آواسازی می کند.

·        توجه انتخابی به صدا

·        کشف و شناسایی انواع صداسازها و اصوات محیطی

·        کشف و شناسایی فهرست اصوات << گوش دادن به صداها >>

·        کشف و شناسایی اصوات گفتاری ( م ، آ ، او ، ای ، ش ، س ) درآموزش شش صدایی

·        پاسخ شرطی به صداها

-         کودک با شنیدن صدا ، فعالیتی را انجام می دهد ( حلقه را داخل استوانه می اندازد ، مکعب را داخل سبد می اندازد و غیره )

-         آزمون شش صدایی : اصوات گفتاری به شکل تصادفی ارایه می شوند و کودک باید با شنیدن هر کدام ، پاسخ شرطی دهد. ازاین آزمون برای آموزش و بررسی مهارت های کشف و نیز ارزیابی سمعک و پروتزکاشت حلزون استفاده می شود. می توان اصوات دیگر نظیر اصوات ف ، ه ، پ ، ت وغیره را نیز اضافه نمود. ارزیابی مهارت کشف اصوات دیگر به ویژه برای کودکان برخورداراز کاشت حلزون مفید است ، زیرا این کودکان نسبت به کودکانی که ازسمعک استفاده می کنند ، صداها را راحت تر کشف می کنند.

·        دنبال صدا گشتن یا جهت یابی اصوات

 

تمایز

 

توانایی تشخیص تفاوت یا تشابه میان دو یا چند محرک گفتاری را تمایزمی گویند. دراین مرحله کودک یاد می گیرد به تفاوت میان اصوات توجه کند و به اصوات مختلف پاسخ های متفاوت دهد.

 

·        ازمهارت تشابه / تفاوت معمولا برای تصحیح خطاهای شناسایی و درک استفاده می شود.

 

·        ازفعالیت های آموزشی تمایزمعمولا برای خطاهای کودک مانند اشتباه کودک درتشخیص واج آخر کلمات ( کف دربرابر کفش ) یا خطاهای مریوط به جایگاه تولید ، شیوه تولید و واکدری / بی واکی استفاده می شود.

شناسایی   

توانایی طبقه بندی ، تکرار، نوشتن یا اشاره کردن به محرکات شنیده شده را شناسایی می گویند.

    ویژگی های زبرزنجیره ای گفتار

ویژگی های نوایی گفتار ( دیرش ، سرعت ، زیروبمی ، تکیه و آهنگ )

دیرش

·        آگاهی ازتغییرات دیرشی محرک

·        اصوات کشیده دربرابر کوتاه

·        ترکیبات متنوع دیرشی

·        پایش تغییرات دیرشی گفتار خود

سرعت

·        آگاهی ازتغییرات سرعت اصوات

·        اصوات سریع دربرابراصوات کند درمجموعه پاسخی بسته ( گفتارو یا اصوات محیطی )

·        عبارات گفتاری که سریع ، یا با سرعت متوسط گفته می شوند

·        بازشناسی جملاتی که سریع ، کند یا با سرعت متوسط گفته می شوند ( درمجموعه پاسخی بسته )

·        پایش تغییرات سرعت گفتار خود

زیر وبمی

·        آگاهی ازتغییرات زیر وبمی اصوات

·        اصوات زیردربرابراصوات بم درمجموعه پاسخی بسته

·        اصوات زیردربرابراصوات بم دربرابراصوات میانی

·        بازشناسی اصوات خیزان دربرابراصوات افتان

·        بازشناسی اصوات خیزان دربرابراصوات افتان دربرابراصوات یکنواخت درمجموعه پاسخی بسته

·        پایش زیر وبمی گفتارخود

 

شدت  

·        آگاهی ازتغییرات شدتی اصوات

·        اصوات بلند دربرابراصوات آهسته

·        بازشناسی اصوات بلند دربرابراصوات متوسط ( محاوره ای ) و دربرابراصوات آهسته

·        پایش شدتی گفتارخود

تکیه

 

·        آگاهی ازتغییرات الگوهای تکیه ای

·        الگوهای تکیه ای درمجموعه پاسخی بسته

·        بازشناسی الگوهای تکیه ای درعبارات

·        بازشناسی الگوهای تکیه ای درجملات ساده و پیچیده

·        پایش الگوهای تکیه ای درگفتارخود

·        بازشناسی صدای مرد ، زن و کودک

·        فرکانس پایه صدای مردان 125 هرتز، صدای زنان 250 هرتزو صدای کودکان 325 هرتزمی باشد.       بسیاری ازکودکان این مهارت را بدون آموزش انجام می دهند.

·        صدای خشمگین ناراحت و خوشحال

·        کودک یاد می گیرد که محتوای عاطفی صدای افراد را تشخیص دهد.

·        پاسخ به نام خود و اسامی دیگران

·        آشنایی با تعداد بیشتری ازفهرست اصوات و یادگیری گوش دادن و شبه کلمات

ویژگی های زنجیره ای گفتار

·        شیوه تولید واج ها : / ب / دربرابر/ م / دربرابر/ ه /

·        تقلید انواع واج ها ( ب ، م ، د ، ت ، ه ، ش ، س ، ف  وغیره )

·        کلماتی که ازنظرتعداد هجا با یکدیگر متفاوتند.

-         کودک اسامی اشیا یا تصاویر را براساس تعداد هجا ازیک مجموعه پاسخس بسته کوچک تا بزرگ شناسایی می کند ( توپ ، سیب ، دایناسور ) .

-         کلمات یک هجایی که ازنظرواکه و همخوان با یکدیگر متفاوتند.

-         کودک کلمات تک هجایی آشنا را شناسایی می کند ( لیوان ، کفش ، توپ ، درخت ، سگ ، گربه ). این تمرین ازتمرین قبلی دشوارتر است .

-         رشد و توسعه حافظه و تولید یک کلمه

-         عبارات گفتاری متشکل از تکرار یک صدا :

              هواپیما بالا و بالا و بالا می رود

              توپ بوم بوم می کند

           قطار هو هو چی چی می کند

·        فهرست اصوات گوش کردن به صداها

           گربه میو میو می کند

           گوسفند بع بع می کند

-         عبارات متشکل از تکرار ویژگی های زبرزنجیره ای در اسامی ، افعال و صفات ( م م م ، به معنای چه خوشمزه اس دربرابر کفش تو بده دربرابر چرخ چرخ عباسی ).

·        جملات ساده

-         جملات با واکه ها و تعداد هجای مختلف : میتونی ماهی رو ببینی ؟ ( سیب ، بستنی ، قاشق )

-         قرارگرفتن کلمه کلیدی در انتهای جملات : فیلها کجا هستند ؟

-         قرارگرفتن کلمات کلیدی در وسط جملات : می تونی این لیوان رو روی میز بذاری ؟

-         قرارگرفتن کلمات در ابتدای جملات : دایناسورها حیوانات بزرگی هستند.

-         پیام های آشنا و کلیشه ای ( گفته ها و دستورات آشنا )

-         بازشناسی عبارات معمول ( کفشتو بپوش ، لباستو بپوش ، اونو به من بده ، دست نزن ، داغه ، بریم خونه ).

-         کلمات با همخوان های یکسان و واکه های متفاوت.

-         مثلا : توپ ، تیر، تار، تور، باغ ، باد ، بند ، برق.

-         کلمات با واکه های یکسان و همخوان های متفاوت ازنظرشیوه تولید ، جایگاه تولید و واکداری.

   شیوه تولید    

شیوه تولید آوا دراندام های آوایی. انواع شیوه تولید عبارتند از: انفجاری ( پ ، ب ، ت ، د ، ک ، گ )، سایشی ( ش ، س ، ف ، ه )، خیشومی ( م ، ن )، مرکب ( چ ، ج )، کناری ( ل )، لرزشی ( ر ) و نیم واکه ( ی ).

جایگاه تولید

بخشی ازاندام آوایی هنگام تولید آوا بیشترین انسداد درآن انجام می گیرد.انواع جایگاه تولید عبارتند از: دولبی ( پ ، ب )، لب و دندانی ( ف  و )، دندانی ( ت ، د )، کامی ( ش )، ملازی ( ک ، گ )، حلقی ( ه ).

واکداری / بی واکی

وجود یا فقدان ارتعاش تارآواها هنگام تولید آوا. نمونه هایی از زوج های  کمینه عبارتند از: پ / ب ، د / ت ، گ / ک و / ف و ز / س.

·        کلمات با واکه یکسان و همخوان متفاوت ازنظرشیوه تولید.  

-         مثلا بار در برابر مار

·         کلمات با واکه یکسان و همخوان متفاوت ازنظر واکداری / بی واکی.

-         مثلا دار در برابر تار

درک

توانایی فهم معنای گفتارو پاسخ به سوالات ، انجام دستورات یا مشارکت دریک محاوره را درک می گویند. پاسخ کودک باید متفاوت ازسوال باشد.

 حافظه و توالی شنوایی

·        گفته های آشنا

-         برای مثال : مراقب باش ، تموم شد ، صبرکن ، خوبه ، دالی ، دست نزن ، هیس! بچه خوابیده .

·        انجام دستورات یک قسمتی

·        برای مثال : اونو به من بده ، لباستو دربیار، جورابتو بیار.

 

·         دستورات دو قسمتی

-         برای مثال : دررو ببند و بشین اونجا ، تلویزیون رو روشن کن و یه چایی برام بریز.

·        رعایت توالی دستورات با دو ، سه و چهار جزشاخص

-         دو جزء شاخص : روی میز، داخل جیب ، زیربالش ، توپ بزرگ ، لیوان کوچک ، قد بلند.

           رشد و توسعه حافظه دو تایی درعبارات و جملات :

           اسم + اسم ( علی و حسین به مدرسه رفتند)

           اسم + فعل ( دخترغذا می خورد )

          فعل + مفعول ( دستت را بشور )

         صفت + اسم ( توپ بزرگ را بیار)

         عدد + اسم ( من 2 تا بستنی می خوام )

-         سه جزشاخص : روی میز بزرگ ، داخل جیب بابا ، زیرصندلی کوچک

-         چهارجزشاخص : روی میزقهوه ای بزرگ ، داخل جیب کت بابا ، پشت فیل خاکستری بزرگ

·        توالی سه دستور

-         حافظه شنوایی برای یادگیری زبان امری ضروری است و توانایی پردازش گفتار و مشارکت در محاوره به شدت به حافظه شنوایی وابسته است.

-         درسطح ابتدایی ، توالی 3 دستورمی تواند شامل جملات ساده باشد:

              تلویزیون را خاموش کن ، مسواک بزن و برو بخواب.

-         در مدرسه ، توالی 3 دستور می تواند شامل بسیاری ازدستورات کلاسی باشد:

             زیرآخرین کلمه خط بکش ، دورکلمه وسط دایره بکش و دورخوردنی ها مثلث بکش.

·         توالی دستورات با چند جزشاخص

-         برای انجام دستورات با چند جزشاخص ، علاوه برتوانایی کشف شنیداری واج ها ، به مهارت شناسایی و حافظه شنوایی نیزنیازاست. برای دستیابی به تسلط زبانی مطلوب ، برخورداری از توانش زبانی بالا درسطح معناشناختی ، نحوشناسی و کاربردشناختی ضروری است ( استابروکس و ادوارد ، 1994 ).

-         درسطح ابتدایی : به عموعلی بگوکه فردا که اومدی ، توپ من رو با خودت بیارتا با هم بازی کنیم.

-         درسطح پیشرفته ، کودک باید توانایی استفاده ازعلایم و نشانه های شنوایی برای شناسایی کلمات در بازی های نظیر بازی 20 سوالی را داشته باشد.

-         انجام دستورات کلاسی

         مثلا: کتابتو ببند، خودکاررو بردار، زیرآخرین کلمه خط بکش ، دورکلمه وسط دایره بکش و زیر      خوردنی ها خط بکش.

-         درسطح پیشرفته : قبل ازاین که به خونه بری ، یادت باشه به بانک بری و پول برداری ، چون فردا تعطیله.

مهارت های شنوایی / شناختی درمجموعه شنیداری سازمان یافته   

·        توالی دستورات با چند جزشاخص

·        شناسایی کلمات براساس توصیف ها

·        توالی سه ، چهار و درنهایت پنج واقعه

·        تداعی و به خاطرآوردن پنج جزیک واقعه ، داستان یا درس

·        درک موضوع اصلی درس یا یک داستان پیچیده

مهارت های شنوایی / شناختی درمحاوره 

·        سوال و جواب که نیازمند درک موضوع اصلی محاوره کوتاه است.

·        نقل قول و توضیح اظهارات دیگران

·        اظهارنظر خودانگیخته درمورد موضوع

شکل – زمینه

این تمرینات مجموعه ای ازفعالیت های آموزشی شکل – زمینه را درهمه سطوح مهارت های شنوایی شامل   می شود.

نویززمینه ، درک گفتارهمه کودکان برخوردارازکاشت حلزون را با شکل مواجه می کند. انجام این تمرینات برای کودکان کم شنوا دشواراست ، اما این مهارت ، جزیی ازمهارت گوش دادن روزانه محسوب می شود. بهتراست درابتدا تمرینات درمحیط ساکت شروع شود و به تدریج با افزایش شدت نویززمینه ، سطح تمرینات به دشوارترگردد. زمانی که کودک درک گفتاردرحضور نویززمینه برسد ، برنامه شنوایی به بیشترین موفقیت خود دست یافته است.

اصوات محیطی پیوسته نظیرصدای پنکه ، پروژکتور یا بخارکتری ، کمترین مداخله را در درک گفتار ایجاد  می کنند. اصوات محیطی اتفاقی و ناگهانی نظیرصدای ترافیک درمرتبه بعد قراردارند. همهمه و صحبت چند نفر در مورد موضوع مورد علاقه فرد کم شنوا ، بیشترین مداخله را در درک گفتار ایجاد می کند. برای مثال صدای کسی که داستان می خواند از اخبار رادیو تاثیرمنفی بیشتری دارد و همچنین همهمه یک تا چهارنفر تاثیر بیشتری نسبت به همهمه 12 یا بیش از 12 نفردرحال صحبت دارد ، زیرا درحالت اخیر، نویز اتفاقی و تصادفی کمتر است.

1-    محیط ساکت

2-    نویزمعمولی

3-    محیط با نویز بالا

فواصل مختلف

·        نزدیک منبع صدا

·        5/1 تا 2 متری منبع صدا

·        درطرف دیگراتاق

اضافه کردن حواس پرت کن

·        نویزپنکه

·       نویزترافیک

·       همهمه چهارنفر

·       فاصله دور

·       انواع نویززمینه

قابلیت دستگاه اف ام درکلاس

پاسخ این سوال،مثبت است. کلاس های درس عادی ، محیط های شنوایی – کلامی می باشند که درآن،آموزش ها ازطریق ارتباط کلامی ، ارایه می گردد. این بدان معناست که کودک باید بتواند به خوبی بشنود و به گفتارمعلم ، توجه کند. اگر کودک شنوایی – کلامی ( یا هریک ازدانش آموزان دیگر ) نتواند به طور واضح و مداوم ، صحبت های معلم را بشنود ، رکن اصلی آموزش ازبین می رود. دریافت مناسب گفتار برای قابل درک بودن آن، ضروری است.

قابلیت شنیدن درمقابل درک

به توانایی تمایزو بازشناسی اصوات گفتاری مجزا یا واج ها ، << قابلیت وضوح >> گفتارگفته می شود. توانایی کشف وجود گفتارو نه شناسایی اجزای آن ، << قابلیت شنیدن >> نام دارد. اگربه واسطه شرایط صوتی نامطلوب کلاس درس یا وجود کم شنوایی ، برای مثال کودک نتواند کلمات << می رود >> و<< می روند >> را از یکدیگر تمیز دهد ، او دریتدگیری مهارت های زبانی و گفتاری ، پیشرفت نخواهد داشت ، مگراین که برنامه مداخله ، مورد بررسی مجدد قرارگیرد. برای این که گفتارقابل درک گردد ، باید ازنسبت سیگنال به نویز ( SNR) مطلوبی برخوردار باشد.

نسبت سیگنال به نویز

نسبت سیگنال به نویز( SNR) به ارتباط بین سیگنال اصلی ( برای مثال گفتارمعلم یا والدین ) ونویز زمینه اشاره دارد. نویزبه هرصدایی که درشنیدن سیگنال اصلی مداخله کند ، گفته می شود و می تواند اصوات گفتاری ، سرو  صدای دستگاه های برودتی یا حرارتی ، موسیقی ، سروصدای کلاس درس یا راهرو، سروصدای حیاط مدرسه ، یا صدای کامپیوتررا باشد.هرچه اتاق آرام تروازنسبت سیگنال به نویزبهتری برخوردار باشد، صدای واضح تری به مغزارسال می گردد. هرچه شنونده ازمنبع سیگنال مطلوب ، فاصله بیشتری داشته و نویزمحیط بیشتر باشد ، نسبت سیگنال به نویز، کمترشده و تغییرات سیگنال بیشتر خواهد بود. همه کودکان به ویژه کودکان کم شنوا در  مقایسه با بزرگسالان ، برای یادگیری به محیط آرام تر و سیگنال با شدت بیشتری نیازدارند.

ارسال سیگنال به مغز     

مابا مغزمان << می شنویم >> و گوش ها تنها راهی برای ارسال پیام به مغزمی باشند. زمانی که درباره     << شنوایی >> صحبت می کنیم ، درواقع به تحریک مغزاشاره می کنیم.

مطالعات نشان داده است که رشد مغزکاملا به تحریک شنوایی مراکزآن وابسته است و درواقع رشد وسازماندهی راه های عصبی شنوایی مغز، ازطریق دریافت تحریکات شنوایی صورت می پذیرد. بنابرین ، هرعاملی که بتواند بررشد و برنامه ریزی مراکز شنوایی مغز تاثیربگذارد ، فرصت های کودک برای بعبود مهارت های زندگی را افزایش می دهد. کم شنوایی ، به مثابه سدی درمسیرارسال پیام های صوتی کافی به مغز عمل می کند، مگرآن که ازفناوری وسایل تقویت کننده صوتی استفاده گردد. بنابراین ، تقویت کننده صوتی درحقیقت تحریک مغز و رشد آن را به دنبال دارد.

رایج ترین فناوری تقویت کننده صوت،سمعک می باشد.اما سمعک ها (وکاشت های حلزونی) درتمام محیط ها ی گوش دادن ، ازعملکرد مطلوبی برخوردارنیستند. بزرگترین محدودیت آنها ، ناتوانی درارسال دقیق گفتاربه مغز، درشرایط وجود نویز رقابتی یا دوری ازگوینده است. با توجه به این که دریافت واضح و کامل گفتاربرای رشد مغزو به تبع آن رشد زبان بیانی و مهارت های خواندن ، ضروری است ، لازم است ازابزاری برای بهبود نسبت سیگنال به نویز درمحیط های یادگیری کودکان ، استفاده گردد. دستگاه اف ام وسیله ای است که غالبا به این منظور، استفاده می شود.

فناوری اف ام   

دو نوع وسیله ای که غالبا برای بهبود نسبت سیگنال به نویز مورد استفاده قرارمی گیرند وسایل اف ام شخصی و تقویت کننده های کلاسی میدان صوتی می باشند. هردو وسیله دارای یک میکروفون کنترل ازراه دورمی باشند (این میکروفون به شنونده متصل نیست و درنزدیکی گوینده قراردارد) که درفاصله 6 اینچ ( 15 سانتی متر) از منبع سیگنال ( معمولا والد، معلم ، یا همکلاسی ) قرارمی گیرد. صدا ازطریق امواج رادیویی به یک گیرنده رادیویی ارسال می گردد. دروسایل اف ام انفرادی ، تنها یک کودک ازگیرنده اف ام استفاده می کند. دروسایل تقویت کننده میدان صوتی ، گیرنده / تقویت کننده به 3 یا 4 بلندگوی با کیفیت بالا و با تاکید برفرکانس های بالا متصل است ، که برای بهره مندی همه کودکان درکلاس درس ، تعبیه شده اند. این وسیله ، برنویز اتاق تاثیری ندارد ، بلکه گفتارمعلم را از طریق میکروفون دریافت کرده و تقویت می کند. درمحصولات برخی شرکت ها از انتقال مادون قرمز/ امواج نوری به جای امواج رادیویی استفاده می شود.

شنوایی ازفاصله دور     

پیامد نقض شنوایی و دلیل استفاده ازفناوری اف ام درمنزل و درکلاس درس ، مفهوم شنوایی ازفاصله دور را آشکارمی کند. شنوایی از راه دور، فاصله ای است که درآن ، گفتارنه تنها قابل شنیدن ، بلکه قابل درک نیز هست. کم شنوایی ازهانوع و به هرمیزان ، این فاصله را کاهش می دهد.

کودک کم شنوا ، ازتوانایی شنوایی از راه دور، برخوردارنیست. به نظرمی رسد اکثرکودکان شنوا ، اطلاعات را ازمحیط پیرامون خود دریافت می کنند و قادرند اطلاعاتی را که مستقیما مخاطب آن نبوده اند، به سهولت فرا گیرند. اما درکودکان کم شنوا به دلیل کاهش توانایی شنوایی ازفاصله دور، بسیاری ازمهارت ها واژگان و مفاهیمی را که کودکان دیگربه واسطه برخورداری ازاین توانایی به طورضمنی فرا می گیرند. باید برای آنها به شکل مستقیم آموزش داده شود.

علاوه براین ، کاهش حشو. اطلاعات آموزشی و همچنین کاهش دستیابی به راهنماهای اجتماعی هم درمحیط خانه و هم درمدرسه ، ازپیامدهای کاهش توانایی شنوایی ازفاصله دوراست. میکروفون کنترل ازراه دور دستگاه اف ام را می توان نزدیک یه منبع سیگنال گفتاری یا صوتی مورد نظر قرارداد. ازاین طریق ، تاثیر فاصله زیاد، جبران شده و اطلاعات ضمنی دردسترس کودک قرارمی گیرد. همچنین نیازبه تلاش برای حفظ توجه مستقیم ، کاهش می یابد.

آیا شنوایی شناس باید دستگاه اف ام شخصی ، دستگاه اف ام میدان صوتی یا هردوی آنها را برای کودک پیشنهاد کند؟  

می دانیم که برای کودک شنوایی – کلامی ، کم شنوایی مانعی برای دسترسی به اطلاعات صوتی است. به همین دلیل شنوایی شناس ، استفاده ازبرخی فناوری های افزایش نسبت سیگنال به نویزرا توصیه و برای فیتینگ آنها اقدام می کند. همچنین می دانیم کودکان با کم شنوایی شدیدترو یا مشکلات پردازش شنوایی و یا توجهی شدید، از افزایش نسبت سیگنال به نویز( با استفاده ازدستگاه اف ام شخصی که به خوبی تنظیم شده باشد) بهترین استفاده را می برند. ضمن این که برای کودک مبتلا به کم شنوایی دایمی ، استفاده ازفناوری بهبود نسبت سیگنال به نویزدر تمام سال های مدرسه و همچنین درموقعیت های آموزشی مشابه پس از آن ، لازم است.

دربسیاری موارد، بهترین محیط گوش دادن و یادگیری ، با استفاده هم زمان ازدستگاه تقویت میدان صوتی و دستگاه اف ام شخصی ، فراهم می گردد. دستگاه تقویت میدان صوتی با امواج اف ام یا نور مادون قرمز که به درستی درکلاس درس تلفیقی نصب شده و مورد استفاده قرارمی گیرد، افزایش نسبت سیگنال به نویز یکسانی را برای تمام دانش آموزان دراختیارمی گذارد و توانایی گوش دادن را بهبود می بخشد. با استفاده ازدستگاه اف ام شخصی نیزبهترین نسبت سیگنال به نویزفراهم می گردد.اگردستگاه تقویت میدان صوتی ودستگاه اف ام شخصی، فرکانس رادیویی یکسانی داشته باشند، یا دستگاه اف ام شخصی قابل اتصال به تقویت کننده میدان صوتی باشد، معلم تنها لازم است ازیک میکروفون / انتقال دهنده استفاده کند.

خلاصه   

خوب شنیدن و دسترسی مغزبه اصوات ، لازمه حضوردرکلاس درس عادی است. اگرکودک نتواند صحبت های معلم را به خوبی بشنود،اساس آموزش شنوایی – کلامی متزلزل می گردد.فناوری اف ام با استفاده از میکروفون کنترل ازراه دورکه نزدیک منبع سیگنال مورد نظرقرارمی گیرد، نسبت سیگنال نویزرادرمحیط خانه و مدرسه به میزان چشمگیری بهبود می بخشد. هرچه گفتاروالدین و معلم ازقابلیت وضوح بالاتری برخوردارباشد، صدای بیشتری به مغزارسال می گردد.ب راین اساس، تقویت محیط گوش دادن، ازاولین پیش شرط های آموزش شنوایی – کلامی است.

پیشنهادات روش شنوایی – کلامی برای معلم کلاس درس عادی     

معلمان معمولا ازوجود کودکی<<ناتوان>> درکلاس درس،نگرانند. به طورکلی آنها معمولا هیچ گونه تجربه ای درکاربا دانش آموزان کم شنوا ندارند. درمانگران شنوایی – کلامی وظیفه راهنمایی، مشاوره و حمایت ازمعلمان کلاس های عادی را برعهده دارند. پیشنهادات ذکرشده درذیل می تواند راهنمای عملکردی معلمان و اعضای اجرایی مدرسه باشد.

·        توصیه می شود دانش آموزکم شنوا درکلاسی قرارگیرد که درآن تعداد دانش آموزان ، کم است. هرچه تعداد دانش آموزان دریک کلاس، کمترباشد، نسبت سیگنال به نویزو شرایط صوتی کلاس درس، بهتر خواهد بود. ازسوی دیگر، تا حد ممکن باید ازقرارگرفتن چند دانش آموزبا نیازهای ویژه دریک کلاس، اجتناب گردد. بهتراست معلم با والدین، ارتباط دایمی و روزانه داشته باشد، که البته نیازمند تنظیم زمان و رعایت آن است. ازاین رو توصیه می شود که برای رعایت حال معلم و دانش آموزان،  تعداد    دانش آموزان با نیازهای ویژه دریک کلاس ، محدود باشد.

·        برای بهبود شرایط صوتی کلاس درس، میتوان اقدامات ویژه ای انجام داد. کارهای کم هزینه ای مانند مفروش کردن کلاس درس یا قراردادن توپ های تنیس درکف پایه های صندلی ها ومیزها می تواند سروصدای ایجاد شده به هنگام جابجایی آنها را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. تقویت صدای معلم یا هرسیگنال مطلوب دیگرنیزمی می تواند دربهبود نسبت سیگنال به نویزموثرباشد. این اقدامات ساده ، محیط گوش دادن و یادگیری را برای کلیه دانش آموزان تسهیل می نماید.

·        استفاده ازتقویت میدان صوتی (معمولا علاوه برکاربرد دستگاه اف ام شخصی ) می تواند نسبت سیگنال به نویزرا به میزان چشمگیری افزایش داده و محیط گوش دادن مطلوبی را برای کلیه دانش آموزان ، فراهم کند.

·        کودک باید درجایی ازکلاس بنشیند که هردو گوشش درمعرض سیگنال مورد نظربوده و ازمنابع تولید نویزمانند راهرو، پنجره نزدیک خیابان یا حیاط مدرسه ، دستگاه های برودتی و حرارتی ، دستگاه های تهویه ، کودکان پرحرف و غیره دورباشد.

·        بهتراست کودک درردیف اول یا دوم وسط کلاس ، بنشیند. با این شیوه ، کودک فرصت خوبی برای شنیدن و گوش دادن و مشاهده اشارات طبیعی بدن و نیزارتباط غیرکلامی درکلاس درس پیدا می کند.

·        با کودکانی که ازکاشت حلزونی استفاده می کنند، باید ازسمت گوش کاشت شده صحبت شود و دقت شود درگوش مقابل که غالبا بدون سمعک یا کاشت است ، کم شنوایی درحد عمیق است. استفاده ازدستگاه تقویت میدان صوتی رومیزی یا دستگاه اف ام شخصی نیزتوصیه می شود.

·        با شروع سال تحصیلی ، باید با همکلاسی های کودک درباره کم شنوایی وی ، تاثیرات آن ، روش هایی که می تواند دربرقراری ارتباط به کودک کمک کند و مشکلاتی که نویزمحیط برای او ایجاد می کند، صحبت شود. باید به خاطر داشت که ازهرگونه سخنان طعنه آمیز، اجتناب شده و به دانش آموزان درباره سمعک و فناوری هایی که کودک استفاده می کند نیزتوضیح داده شود.

·        ممکن است برای کودک کم شنوا، دنبال کردن بحث های کلاس (به دلیل تغییرسریع صحبت ها ) و همچنین جهت یابی گفتاردانش آموزان دیگر دشوارباشد. دراین شرایط ، اگردرباره نکته مهمی صحبت شده یا سوالی مطرح شود، معلم می تواند ازدانش آموزان دیگربخوهاد که سئوالشان را تکرارکنند و از این طریق ، به دانش آموز کم شنوا کمک کند.

·        باید مطمئن شد که دانش آموزکم شنوا به درس توجه دارد. می توان با صدا زدن او یا درخواست از دانش آموزان برای گوش دادن ، توجه او را برانگیخت.

·        زمان برگزاری همه امتحانات ، رویدادها و مراسم مختلف باید روی تابلو اعلانات نوشته شود، یا در برنامه کارهفتگی که درپایان هرهفته به منزل برده می شود، درج گردد.

·        برای این که دانش آموزان بت اطلاعات خوبی به کلاس بیایند، باید درپایان هرهفته ، برنامه کارهفتگی به منزل برده شود. می توان پیش ازشروع هفته تحصیلی جدید، واژگان و مفاهیم مهم را برای مرور، دراختیارخانواده قرارداد.

·        اگردانش آموزان کم شنوا درکلاس گیج شده یا دچارابهام است ، می توان به جای تکرار، سوال یا اطلاعات را با بیان دیگری مطرح نمود. درصورتی که دانش آموز نتواند به سوالی پاسخ دهد، معلم  می تواند ابتدا به سراغ دانش آموزان دیگر رود و سپس با سئوال ازدانش آموز کم شنوا، ببیند آیا او سوال یا مطلب را متوجه شده است یا نه. درصورتی که هنوزابهامی وجود داشته باشد، می توان با ذکر این موضوع دردفترکودک ، معلم خصوصی و یا والدین کودک را به ضرورت تمرین بیشترروی این موضوع واقف نمود.

·        زمانی که معلم درحال نوشتن مطالب روی تخته است و پشت به دانش آموزان قراردارد، باید ازصحبت کردن با آنها اجتناب نماید.

·        درک مطلب آموزشی صوتی – تصویری ، برای دانش آموزان کم شنوا دشواراست. آنها صدا را       می شنوند ولی درک نمی کنند. دراین واقع می توان ازفیلم هایی که امکان نوشتن مطالب روی آنها وجود دارد، یا فیلم های زیرنویس دار، استفاده کرد. درمواردی که امکان نمایش فیلم به هریک ازاین دو روش نباشد، باید همان روز، خلاصه ای ازفیلم یا محتوای آن را به منزل فرستاد تا دانش آموز و یا خانواده ، امکان مرورآن را داشته باشند.

·        ازجنبه های نظام آموزشی مادامی که دانش آموز کم شنوا قواعد و مطالب کلاس درس را درک می کند، نحوه برخورد با وی باید شبیه دانش آموز شنوا باشد.

·        معلم می تواند با ذکر نکات یا نظرات خود در دفترچه ارتباط با خانواده ، روزانه اطلاعاتی را دراختیار آنها و متخصصین دیگرقراردهد. این نظرات باید کوتاه بوده و به موضوع اصلی بپردازد.

·        باید توجه داشت که سودمندی و کارایی دستگاه کاشت حلزون ، بیش ازحد تصورنگردد. دانش آموز کم شنوا نسبت به دانش آموزان شنوا، تلاش بیشتری را برای شنیدن صرف می کند. همچنین ممکن است او کلام گوینده را بشنود، اما دربازشناسی واژه هامشکل داشته باشد.

·        توصیه می شود که ازدانش آموز کم شنوا درباره فهم مطلبی که به تازگی گفته شده ، سوال نشود، بلکه بهتراست برای روشن شدن موضوع ، ازاو خواسته شود که ممورد نظر را بعد ازمعلم ، تکرار کند.

                          

کتاب: 50 پرسش رایج روش شنوایی – کلامی

 نویسنده : Warren Eastbrooks  وارن استابروکس

مترجمین : محسن احدی ، دکترزهرا جعفری ، نیما رضازاده ، سعید ملایری    

ویراستار علمی : سعید ملایری

 ناشر: انتشارات شبکه هنر(وابسته به موسسه فرهنگی و هنری عصراندیشه )

نوبت چاپ : اول 1387 

 

 

[ پنجشنبه بیست و پنجم آذر 1389 ] [ 2:32 بعد از ظهر ] [ مجرد-ذوالحسني-ایرانپرست ]

[ ]



مجله اینترنتی دانستنی ها ، عکس عاشقانه جدید ،